تشخیص و درمان دیسک کمر

تشخیص و درمان دیسک کمر


استخوان هایی (مهره ها) که ستون فقرات در ناحیه کمر را تشکیل می دهند، روی دیسک های اسفنجی بالش مانند کوچک قرار گرفته اند. هنگامی که این دیسک ها سالم باشند، می توانند به عنوان جذب کننده شوک برای ستون فقرات عمل کرده و انعطاف پذیری ستون فقرات را امکان پذیر نمایند. اما زمانی که یک دیسک آسیب ببیند، ممکن است متورم شده یا باز شود. در اصطلاح به این مشکل فتق دیسک گفته می شود. علاوه بر این گاهی اوقات به این مسئله سر خوردگی یا پارگی دیسک نیز می گویند. تشخیص و درمان دیسک کمر اهمیت زیادی دارد.

امکان تشکیل فتق دیسک در هر نقطه از ستون فقرات وجود دارد. اما در اکثر مواقع فتق دیسک در قسمت پایین کمر (ستون فقرات کمر) ایجاد می شود. به هر حال گاهی اوقات می توان فتق دیسک را در ناحیه گردن (مهره های گردن) و در موارد نادر در بخش بالای کمر (ستون فقرات در ناحیه قفسه سینه) نیز مشاهده کرد.

علائم دیسک کمر

دیسک کمر خفیف ، در صورتی که فتق دیسک باعث وارد شدن فشار به یک عصب نشود، فرد ممکن است یک درد محدود در ناحیه پایین کمر داشته یا اصلاً عوارض دیسک کمر را در این رابطه احساس نکند. در حقیقت فقط افراد بسیار محدود مبتلا به فتق دیسک کمر با علائم شدید یا بسیار ناراحت کننده مواجه می شوند. هنگامی فتق دیسک کمر باعث وارد شدن فشار به یک عصب شود، علائم دیسک کمر می تواند شامل موارد زیر باشند:

  • درد پایین کمر و در ناحیه باسن و پایین یک پا که تا قوزک یا کف پا کشیده می شود. علت ایجاد این درد وارد شدن فشار به عصب سیاتیک است. در این حالت درد در ناحیه پایین کمر می تواند با درد در ناحیه پا همراه باشد.
  • احساس سوزش (احساس سوزن سوزن) یا بی حسی در یک پا که می تواند از باسن یا پشت زانو شروع شده و به سمت ران، قوزک، یا کف پا ادامه پیدا کند.
  • ضعف در بعضی عضلات خاص در یک یا هر دو پا.
  • ایجاد درد در جلوی ران.
  • درد عمیق عضلانی و اسپاسم عضلات.

از عوارض دیسک کمر ضعف در هر دو پا احساس می شود، شخص کنترل ادرار و مدفوع خود را از دست خواهد داد و معمولا درد شدیدی را تجربه خواهد کرد که به آن سندروم دم اسب گفته می شود و هرچند که این شدت عوارض نادر هست ولی در صورت داشتن این علائم دیسک کمر باید خیلی سریع به پزشک متخصص مراجعه فرمایید.

عکس دیسک کمر

عکس دیسک کمر

تشخیص دیسک کمر

در تشخیص دیسک کمر مانند سایر موارد شرح حال و معاینه جهت بررسی محدودیت های حرکتی ستون فقرات ، ضعف عضلانی و بی حسی بررسی می گردد. پزشک متخصص طب فیزیکی و توانبخشی احتمالا برای بیمار درخواست آزمایش های تصویربرداری را خواهد کرد تا اطلاعات کاملی از نظر بررسی مشکلات ساختمانی مهره ها و نخاع و آرتروز بدست آورد.

  • پرتونگاری ساده کمر : جهت بررسی عفونت یا توده استخوانی و تغییر قوس مهره ها و نیز زوائد استئوفیتی در مهره ها است.
  • سی تی اسکن : چنانچه مشکلات فوق در گرافی ساده مطرح باشد جهت بررسی دقیقتر میتوان از سی تی اسکن استفاده کرد.
  • ام.آر.آی : جهت بررسی بافت های نرم از جمله دیسک ها و اعصاب نخاعی و فشار وارد بر آنها استفاده می گردد.

تست عملکرد عصب و عضله

تست عصب و عضله به منظور تعیین شیوه انتقال صحیح پیام های عصبی و کارکرد فیزیولوژیکی اعصاب استفاده میشود که شامل دو قسمت اولیه بررسی قدرت و سلامت ماهیچه و ثانیا بررسی سرعت هدایت پیام عصبی و وجود احتمال تحریک یا تخریب عصبی می باشد.

علل دیسک کمر

فرسایش تدریجی دیسک یکی از دلایل اصلی ایجاد فتق دیسک کمر است. با بالا رفتن سن، دیسک های موجود در ناحیه کمر بخشی از مایع خود که قابلیت انعطاف پذیری به آنها می دهد را از دست می دهند. به این ترتیب به علت دیسک کمر لایه خارجی دیسک ها ممکن است دچار پارگی ها یا ترک های ریز شود. در نتیجه این شرایط ژل ضخیم داخل دیسک ممکن است با فشار از طریق این ترک ها و بریدگی ها خارج شده و باعث متورم شدن دیسک یا پاره شدن دیسک کمر آن شود. این شرایط همچنین ممکن است در موارد آسیب دیدگی کمر نیز مشاهده شوند. معمولاً موارد آسیب دیدگی کمر در نتیجه شرایط زیر ایجاد می شوند که از آن ها بعنوان علت دیسک کمر در جوانی می توان نام برد:

  • کشیدگی یا فشار سنگین و ناگهانی وارد شده به ناحیه پایین کمر. گاهی اوقات یک حرکت چرخشی ناگهانی یا حتی عطسه کردن شدید نیز می تواند باعث ایجاد این مشکل شود.
  • انجام فعالیت هایی که هر روز به صورت تکراری و مداوم انجام می شود نیز می تواند باعث وارد شدن فشار به ناحیه پایین کمر شود.

درمان دیسک کمر

دارو مناسب دیسک کمر

داروهای مسکن : اگر درد بیمار مبتلا به دیسک کمر خفیف تا ملایم باشد، پزشک ممکن است برای وی مصرف داروی دیسک کمر ، مسکن همچون ایبوپروفن یا ناپروکسن و سایر داروهای مانند آن را تجویز نماید.

امکان دارد متخصص طب فیزیکی برای برخی بیماران داروهای مخدر ، داروهای ضد درد عصب ، داروهای ریلکس کننده عضلات تجویز کند.

ورزش مناسب دیسک کمر

ورزش یک جزء عادی در برنامه های درمانی فتق دیسک کمر است. استفاده از یک رویکرد فعال در طول دوره ریکاوری با انجام فعالیت های فیزیکی می تواند باعث کاهش درد و کمک به بازیابی سلامتی فرد در بلند مدت شود.فرد مبتلا به دیسک کمر ممکن است به یک یا دو روز استراحت برای کاهش درد نیاز داشته باشد. به هر حال، شما باید از وسوسه دراز کشیدن در رخت خواب در روزهای بعد دوری کنید، زیرا عضلات شما نیاز به قرار گرفتن در شرایطی دارند که به فرآیند ریکاوری آنها کمک کند.

در صورتی که در این زمان به انجام فعالیت ها و حرکات ورزش کمردرد و دیسک کمر بی توجهی شود، بدن شما ممکن است به روش درمانی به نحو مناسب واکنش نشان ندهد.

ورزش کردن یک روش موثر برای تقویت و تثبیت عضلات پایین کمر و پیشگیری از آسیب دیدگی و درد احتمالی بعدی است. قوی شدن عضلات می تواند به تحمل وزن بدن و استخوان های شما کمک کرده و فشار غیر ضروری را از ستون فقرات شما دور نماید. در مقالات بعدی ورزش های مناسب دیسک کمر را به شما معرفی خواهیم کرد.

فیزیوتراپی دیسک کمر

در فیزیوتراپی ترکیبی از روش‌های غیرفعال و تمرین‌ها جهت تقویت ساختار عضلانی و حرکت‌های اصلاحی به کار گرفته می‌شود. مدالیته‌های درمانی غیرفعال مانند یخ/ گرما، اولتراسوند و تحریک الکتریکی درد و گرفتگی عضلانی را در بیمار مبتلا به دیسک کمر کاهش می‌دهد. بیمار مبتلا به بیرون زدگی دیسک کمر به کمک انجام تمرین های مخصوص روش افزایش انعطافپذیری و دامنه حرکتی را فرامی‌گیرد و بر قدرت عضلات خود می‌افزاید. بیماران نباید از روی آوردن به این درمان نگران باشند، حتی بیماران دچار درد و مشکلات حرکتی نیز از انجام تمرین‌های ایزومتریک سود می‌برند.

ماساژ و درمان دستی و منیپولیشن

اساس این تکنیک ها که توسط دست انجام می شود نیز تقویت ساختار عضلانی بافت های اطراف مهره ها می گردد.

لیزر پرتوان

استفاده از لیزر پرتوان پالس موجب افزایش انرژی سلولی و ترمیم بافت های آسیب دیده و جلوگیری از پیشرفت آرتروز می گردد.

درمان های اینترونشنال و یا کمتر تهاجمی (مداخله ای)

اعمال اینترونشنال تحت راهنمایی اشعه ایکس (فلوئوروسکوپی) و یا سونوگرافی در اتاق عمل انجام می گردد.

تزریق های تشخیصی و درمانی

تزریق در ستون فقرات مانند تزریق ترکیبی استروئید و آنستتیک های موضعی در فضای اپیدورال جهت کاهش التهاب و خنثی کردن واسطه های شیمیایی التهاب (ناشی از فشار دیسک ها) استفاده می گردد. همچنین در این مورد به غیر از تزریقات میتوان از رادیوفرکوئنسی اپیدورال و همچنین رشته های عصبی خارج شونده از نخاع دراین مناطق جهت بهبود و تغییرات طولانی استفاده نمود.

اعمال اینترونشنال دیسک کمر

دراین اعمال باهدایت دستگاه رادیولوژی (فلوروسکوپ) با سوزن های خاص وارد مرکز دیسک شده و با استفاده از اوزون یا دیسکوژل باعث تغییرات شیمیایی هسته و کاهش فشار دیسک شده که منتج به کاهش فشار و بیرون زدگی دیسک می شود. همچنین میتوان با استفاده از لیزر و یا رادیوفرکوئنسی موجب افزایش دمای مرکز دیسک و کاهش حجم هسته مرکزی دیسک شده و فشار داخل دیسک را کاهش داده و در نتیجه آن اثر فشاری دیسک روی ریشه های عصبی را برطرف نمود.

بیماری هاکمر

تست عصب و عضلهتست عملکرد عصب و عضلهتشخیص دیسک کمردارو مناسب دیسک کمردرد کمردرمان دیسک کمردیسکدیسک کمردیسک کمر خفیفعکس دیسک کمرعلائم دیسک کمرعلت دیسک کمر در جوانیعلل دیسک کمرفیزیوتراپی دیسک کمرکمرکمر دردورزش مناسب دیسک کمر